Midgaard in verleden en toekomst

Midgaard Almen moet inspiratieplek worden
door Jan Vloet. maandag 02 februari 2009 | 07:19 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 17 februari 2009 | 13:55
Tekstgrootte

Felo Hettich: ,,In Almen leeft heel veel op kunstzinnig gebied. Mijn project sluit daar prima bij aan." foto Ab Hakeboom

ALMEN - Metershoge verwilderde buxusstruiken, bemoste stenen trappen en afgebrokkelde, groen uitgeslagen, stevige funderingsmuren. Het zijn de stille getuigen van wat ooit kindertehuis De Byvanck was. In de nacht van 4 op 5 januari 1956 werd het statige gebouw aan de Stopsdijk in Almen volledig door brand verwoest.

Nu, drieënvijftig jaar later, zijn er vergevorderde plannen voor een nieuw sociaal-cultureel project in combinatie met kunstzinnige cursussen op het licht glooiende terrein. Maar dit keer wordt het geen stenen karkas. Het geheel, onder de naam Stichting Midgaard Almen, moet een moderne, ecologische setting krijgen met verdiepte gebouwen waarbij gebruik van duurzame bouwmaterialen voorop staat.

Gehuld in zijn bruingroene lamycoat, leren hoed en ronde bril heeft initiatiefnemer Felo Hettich veel weg van een boswachter. Met grote passen baant hij zich een weg door zijn territorium. Want sinds een half jaar mag de Zutphense handvaardigheidleraar zich eigenaar noemen van het perceel van twee hectare. Hij geeft een rondleiding over de smalle paadjes tussen de verwilderde dennen en loofbomen. De in het oog springende rood/witte plastic linten geven aan waar de nieuwe bebouwing moet komen. Hier en daar zijn nog duidelijk de restanten te zien van wat ooit het kindertehuis was. Bij een vennetje met uitzicht over de weilanden staat hij plotseling stil: "Er moeten hier weer mensen komen. Dit moet net als vroeger weer een ontmoetingsplek worden. Ik voel het gewoon."

Terug in zijn tijdelijke woonruimte filosofeert hij verder: "De biografie van dit terrein is zo bijzonder. Ik geloof dat de ziel van dit bos dat in zich heeft. Het gekke is dat er in het verleden al zoveel mensen zijn geweest die plannen hadden met dit terrein maar er gebeurde nooit wat. Er moet duidelijk iets bewaard blijven of omgewerkt worden."

Als een moderne kluizenaar woont hij bovenop een van de heuveltjes. In zijn vrije tijd klust hij aan de oorspronkelijke blokhut. Die moet geïsoleerd, verbouwd en aangepast worden. Maar dat werk wil niet vlotten. Hij is drukker met zijn plannen om het terrein vorm te geven. De Warnsveldse architect Willem Grotenbreg, vorig jaar nog uitgeroepen tot groenste architect van Nederland, zet zijn ideeën om in schetsen en bouwtekeningen. Nog deze maand gaat er een concreet plan naar de gemeente Lochem waarin precies is vastgelegd wat er allemaal gerealiseerd moet worden op het terrein. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een maquette. Daarin zijn drie grotere gebouwen van min of meer gelijke grootte gesitueerd. De drie ruimtes van ongeveer vijftien bij tien meter worden verdiept aangelegd zodat het geheel beter in het landschap past. Twee ervan worden woonunits, geschikt voor in totaal zo'n vijftien mensen. Daarnaast komt er nog dagopvang voor ongeveer tien mensen. De derde ruimte die een meter hoger is, zal worden gebruikt voor cursussen en activiteiten. Langzaamaan, als de woonunits klaar zijn wil hij samen met mede-initiatiefnemer Attie Ligthart zorg bieden aan mensen die dat nodig hebben. Overdag volgen de cliënten therapieën en helpen ze bij de werkzaamheden op het terrein. Daarnaast zullen er cursussen worden georganiseerd zoals bronsgieten, schilderen, smeden en steenhouwen.

Felo Hettich: "Ik hoop dat het een plek wordt waar mensen iets komen halen maar ook iets komen brengen. Dus dat mensen die hier een cursus volgen zich ook meteen inzetten voor het terrein. Maar bovenal moet het project simpel en dicht bij de natuur blijven."

In het half jaar dat Felo Hettich zich genesteld heeft in de Almense bossen heeft hij de liefde voor het dorp al aardig opgepakt. "Ik ben hier gast maar het voelt als thuis", zo vat hij het samen. "In Almen leeft heel veel op kunstzinnig gebied. Ik ga echt een Almenaar worden."

De leraar weet met zijn zestig jaar levenservaring dat je met alleen filosoferen een project met zo'n omvang niet kunt realiseren. Dat betekent dat hij flink moet aanpoten. Hij is zich er van bewust dat alles niet in een keer van de grond komt. Zeker niet met de huidige economische crisis. Daarom wil hij het langzaam opbouwen. Daarvoor heeft hij de Stichting Midgaard Almen in het leven geroepen. Onder die naam worden de plannen verder uitgewerkt.

Zeker is wel dat in het voorjaar de eerste cursussen starten. Daarna wil hij de twee woonunits realiseren plus de bijbehorende zaal.

Zoals zo vaak ontbreekt bij dit soort plannen het budget. Een van de eerste taken van de Stichting Midgaard Almen zal dan ook zijn om geld te vinden waarmee alles gefinancierd moet worden. Tot die tijd spreekt Hettich zijn eigen vermogen aan om het geheel op de rails te houden.

Enthousiast praat hij over de mogelijkheden die hij ziet in het terrein. "Mensen met een burn-out of een time out kunnen hier straks tijdelijk een plekje vinden en begeleid worden in hun verdere levensweg. Ze kunnen hier kunstzinnige cursussen nemen maar het kan ook zijn dat mensen zich met elkaar willen ontwikkelen aan een yoga-week, dansen enzovoort. Dan lever ik de accommodatie. Of wanneer een kunstenaar hier drie weken lang wil werken aan een project dan bied ik, in overleg, de mogelijkheid."

In het afgelopen halve jaar heeft hij duidelijk de aantrekkingskracht ervaren van zijn plannen op andere initiatieven. "Laat ze maar komen", zo geeft hij aan. "Het terrein leent zich ervoor. Maar het moet natuurlijk niet te gek worden. Rust staat voorop."

Over het tijdschema kan hij nog niet zoveel zeggen. Voor de zomervakantie moet er in ieder geval een start gemaakt zijn met de bouwwerkzaamheden. De cursussen beginnen eerder. "Zo gauw het beter weer wordt", zegt hij. "Nadeel is dat er nauwelijks sanitair is en dat is wel noodzakelijk om cursisten naar het terrein te halen. Dus in het begin is het nog improviseren."

De vergevorderde plannen van Felo Hettich zijn niet helemaal nieuw. In het begin van de jaren negentig had de eigenzinnige antroposoof Dieter Brüll, samen met de toenmalige bewoonster Attie Ligthart soortgelijke ideeën. Maar de strijder voor vrijheid, gelijkheid en broederschap mocht het niet meer meemaken. Hij stierf in 1996 op 74-jarige leeftijd. Het plan raakte in de vergetelheid. Felo Hettich geeft er nu een eigentijdse draai aan.

Intussen blijft hij zich lyrisch uitlaten over zijn bos. "Afgelopen zomer tijdens de viering van St. Jan waren er zoveel kinderen hier, maar je ziet niemand. Dat is het fijne ervan. Iedereen kan zijn ding doen zonder de ander tot last te zijn."

In zijn gedachten ziet hij het project al helemaal voor zich. "Ik merk dat er veel behoefte is aan zo'n initiatief, maar er moet wel iemand zijn die het in de wereld zet en de kar wil trekken. In dit geval ben ik dat."

En stel dat de kredietcrisis roet in het eten gooit en de nodig financiële middelen uitblijven?

"Dan stap ik over op plan B. Dat betekent dat het een uitgeklede versie wordt van het geheel. In ieder geval wordt het een inspiratieplek waar mensen kunnen komen en elkaar ontmoeten. Wat er ook gebeurt."